Een prikkelbare of spastische darm (PDS) is vaak een vergaarbak van een onrustige en pijnlijke dikke darm. Huisartsen weten vaak niet zo goed wat ze kunnen doen.
Je krijgt het advies dat je er maar mee moet leren leven en dat je gevarieerd en regelmatig moet eten, genoeg moet drinken en een gezonde levensstijl erop na moet houden. Maar worden mensen met PDS daar wel mee geholpen? Wat is dan gezond eten en leven? De kernoorzaak van PDS wordt vaak niet opgelost. En zo lopen mensen jaren lang met een gevoelige, pijnlijke buik te zoeken naar oplossingen. Bepaalde voedingsmiddelen worden geschrapt en niet zelden blijft er maar bar weinig over wat mensen nog enigszins kunnen verdragen. Niks lijkt te helpen. Maar wat zou je er wel aan kunnen doen? En helpt bottenbouillon daarbij?
Wat is een prikkelbare darm?
PDS is een gevoelige, pijnlijke dikke darm. Je hebt vaak last van een opgeblazen gevoel, je kan last hebben van (chronische) diarree of juist constipatie. Erg onprettig allemaal en het heeft natuurlijk veel invloed op de kwaliteit van je leven. Zo hebben mensen met PDS ook meer last van mentale problemen zoals angst, depressie of zijn overgevoelig voor prikkels. In Nederland hebben 5 – 20 % van de mensen last van PDS. Vrouwen zijn vaker de dupe dan mannen.
Wat is er aan de hand?
We hebben de top 5 veroorzakers van PDS voor je op een rijtje gezet.
1. Het darmmicrobioom is verstoord.
Mensen met PDS hebben een dysbalans in het darmmicrobioom. Het spijsverteringskanaal zit boordevol met lichaamsvreemd leven, bacteriën, gisten, schimmels, protozoa (ééncellige) en parasieten. In een gezond persoon werkt al dit fascinerende microleven samen met jou. Je eten wordt verteerd, ze beschermen je tegen indringers, maken allerlei hormonen, signaalstoffen en vitaminen voor je aan. Zonder dit microleven zou je echt geen lang leven beschoren zijn!
Mensen met PDS hebben een verstoord darmmicrobioom. Er zijn bijvoorbeeld veel meer micro-organismen aanwezig die veel gassen produceren. Ook hebben mensen met PDS vaak meer last van de schimmel Candida.
Deze verstoring zorgt ervoor dat de darm constant geïrriteerd of onrustig is.
2. Stress is een belangrijke aanstichter.
Wanneer je door een stressvolle periode in je leven gaat, kan dat je spijsvertering vertragen. Er gaat meer bloed en energie naar je ledematen en minder naar je spijsvertering. Evolutionair gezien heeft vechten en vluchten ne eenmaal meer overlevingskansen bij stress, dan rustig je maaltje verteren. Dat kan immers nog wel later.
Doordat de beweging in je darmen afneemt, vertraagt je spijsvertering en kunnen micro-organismen op plekken komen waar ze niet thuis horen. Vergelijk het met een rustig stromende rivier met fris, vers langskabbelend water die verandert in een stilstaande poel. Door dat micro-leven op de verkeerde plek, krijg je gasvorming en ongewenste reacties in je buik. Dit noem je SIBO (Small Intestine Bacterial Overgrowth) wat weer zijn weerslag heeft of de verdere vertering in je dikke darm.
Heb jij in je leven ooit een stressvol moment beleefd waarna je PDS klachten zijn begonnen?
3. Een doorlaatbaar maagdarmkanaal kan ook een belangrijke trigger zijn voor PDS.
Normaal bestaat de darmwand uit netjes aaneengesloten darmcellen, zodat ziekteverwekkers en andere ongewenste soorten buiten de deur worden gehouden. Als de cellen in de darmwand wijken en daardoor een doorlaatbare darm veroorzaken, kunnen onverteerde eiwitmoleculen en giftige stoffen er doorheen gaan en immuunreacties en ontstekingen veroorzaken. Vijftig procent van de mensen met PDS heeft ook last van zo’n lekkende darm.
4. Een flinke darminfectie is een mindere bekende oorzaak van PDS.
Uit onderzoeken blijkt dat een acute diarree een aanzet kan geven tot het ontwikkelen van PDS. Ook het doormaken van een fikse virusinfectie, zoals de griep, kan er net voor zorgen dat de balans in je darmen de verkeerde kant op slaat. Helaas, door onze westerse levensstijl, is ons vermogen ons te weren tegen ziekmakende bacteriën en parasieten afgenomen. Door bijvoorbeeld het gebruik van maagzuurremmers verhogen we de zuurtegraad van de maag en daarmee ook de kans dat ziekmakende indringers de maag overleven.
Een darmmicrobioom in balans versterkt juist je immuunsysteem en helpt je lichaam infecties te bestrijden en veerkrachtig te zijn.
5. En natuurlijk onze westerse manier van eten brengt veel ongemak in de darmen.
Overbewerkte voedingsmiddelen zorgen voor veel darmgezondheidsproblemen. Ze staan vaak bol van de suiker, waar gisten en schimmels van houden. Ze bevatten vaak gluten. Gluten veroorzaken bij veel mensen een immuunreactie. Als je last hebt van PDS is het erg verstandig om brood en meelproducten te laten staan. Daarnaast zitten bewerkte producten vol met omega 6 vetzuren die ontstekingsverhogend werken. (lees meer over omega 6 en 3). En dan hebben we het nog niet over soja en E nummers gehad…
Hoe zou bottenbouillon kunnen helpen bij PDS?
In de negentiende eeuw was het heel gewoon dat een bottenbouillon werd voorgeschreven als mensen last hadden van hun spijsvertering, maagzweren of zelfs nierproblemen. Van oudsher wisten mensen dat bottenbouillon de spijsvertering verbeterde en de opname van voedingsstoffen verbeterde. Helaas verdween bottenbouillon uit ons menu toen het bouillonblokje, begin vorige eeuw, zijn intrede deed.
Bottenbouillon heelt de darmwand
In bottenbouillon zitten veel voedingsstoffen die een helende werking hebben op de darmcellen. Door het drinken van de bouillon zorg je er voor dat je darmwand weer beter zijn werk kan doen en voedingsstoffen kan opnemen en stoffen die je lichaam niet dienen, kan uitpoepen. Daarmee verlaag je enorm de immuun- en ontstekingsreacties in je darmen en de triggers voor PDS.
De bottenbouillon bevat veel glutamine, de energiebron voor je darmcellen. Zonder genoeg glutamine zal het darmweefsel afbreken en afsterven. Je lichaam vindt glutamine zelfs zo belangrijk, dat wanneer je te weinig binnenkrijgt, of in een herstel- of stressperiode zit, je spieren zich ‘opofferen’ om hun opgeslagen voorraad glutamine aan de darmen te geven!
Bottenbouillon is voedend voor de slijmlaag
Al dat microleven in je darmen nestelt zich in de slijmlaag waarmee je darmwand is bedekt. In de slijmlaag (mucus) zitten allerlei voedingsstoffen waarmee het darmmicrobioom zich tegoed doet. De kwaliteit van de slijmlaag heeft dan ook direct invloed op de kwaliteit van je darmmicrobioom.
Bottenbouillon bevat stoffen die deze slijmlaag voeden, zoals glucoaminglycanen (GAG’s). Deze stoffen zorgen ervoor dat je een mooie slijmlaag in je darmen kan opbouwen en je zo beter bent beschermd, meer rust zal ervaren in je darmen en minder PDS klachten zal ervaren.
Wholy Bones bottenbouillon bevat verzadigde vetten
In de Wholy Bones bottenbouillon zitten verzadigde vetten. Deze geven je letterlijk een verzadigd gevoel waardoor je ook minder de behoefte hebt om continue te snacken of te grijpen naar producten die minder gezond voor je zijn. Korte- en middellange keten verzadigde vetzuren hebben daarbij nog een sterk antimicrobieel effect en helpen zo je darmgestel tegen ziekmakende micro-organismen. Zo dragen de vetten in de bouillon bij aan een gezonde balans in het darmmicrobioom.
Wat kan je nog meer doen?
- Start de dag met bottenbouillon.
Door de dag te beginnen met een kopje bottenbouillon op een lege maag, breng je gelijk veel rust in je buik. Je hebt een verzadigd gevoel en hormonaal (insuline) kom je makkelijker in balans. - Kook je eigen eten
Ook al heb je weinig tijd en een druk leven, doe nooit concessies ten aanzien van je voeding. Want zoals Hippocrates het al zei: “Laat voeding je medicijn zijn en niet medicijnen je voeding”. PDS klachten vinden voor een groot gedeelte hun oorsprong in sterk bewerkte producten uit levensmiddelen fabrieken. Door zelf te gaan koken doe je je darmen dus een groot plezier. - Wees voorzichtig met plantaardige vezels (vooral zaden en pitten)
Vezels worden verteerd door het micro-leven in je darmen, zowel de goede helpende als de ziekmakende micro-organismen gaan met deze plantenvezels aan de haal. Daarnaast zijn veel vezels van zaden en pitten erg lastig voor je darmen om te verteren. Vezels van gekookte groenten, zeewieren gaan gemakkelijker.
- Stop met het eten van gluten
Veel mensen met PDS hebben een overgevoeligheid voor gluten. Door brood te laten staan doe je je darmen een groot plezier
- Overweeg te gaan vasten
- Door te gaan vasten geef je je darmen letterlijk rust. Verder komen er allerlei gezonde processen op gang wanneer je gaat vasten. Het kan allerlei fysiologische helingsprocessen triggeren zoals celvernieuwing en de verlaging van chronische ontsteking.
Vasten kan voor een aantal mensen met PDS verlichting geven, maar voor een aantal mensen ook niet. Het is erg belangrijk als je met vasten begint, dat je maaltijden wel genoeg energie en voedingsstoffen bevatten. Gezond vasten gaat verder dan een maaltijd overslaan! Bekijk hoe Wholy Bones je kan helpen om gezond te vasten met het Begin-Maar-Vast programma. - Er is meer nodig
Voor veel mensen met PDS is het nodig om nog dieper de oorzaak van het probleem op te lossen. Een flinke onbalans in het darmmicrobioom kan je soms alleen oplossen door het vanaf het fundament weer opnieuw op te bouwen.
Mocht je in deze categorie vallen, neem dan vrijblijvend contact op met Karin. Ze geeft je graag advies over hoe je dit op een natuurlijke manier, in de kern kan verbeteren en opbouwen. Mail met Karin
Bronnen
Balemans, D., et al, Evidence for long-term sensitization of the bowel in patients with post-infectious-IBS, Scientific reports 2017 Oct 19
Campbell-McBride, N, GAPS: Gut and Physiology Syndrome
Chen, Bin rui et al., Prevalence and predictors of small intestinal bacterial overgrowth in irritable bowel syndrome: a systematic review and meta-analysis, Journal of Gastroenterology, 2018
Fallon Morell, Sally, Nourishing Broth, Grand Central Lifestyle publisher, New York 2014
Major, Gilles and Robin Spiller, Irritable bowel syndrome, inflammatory bowel disease and the microbiome, Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes, January 2014
Neal, K. R. et al. Prevalence of gastrointestinal symptoms six months after bacterial gastroenteritis and risk factors for development of the irritable bowel syndrome: postal survey of patients, 1996