Mijn verhaal (Karin)
Ik weet nog goed dat ik op mijn 45e bij de huisarts zat. Ik was “door mijn rug gegaan” en het voelde alsof er iets kapot was.
De huisarts stelde een foto voor. Het resultaat was volgens de orthopeed duidelijk: slijtage.
En het commentaar erbij was misschien nog wel erger: “Dat hoort erbij, zeker bij vrouwen richting de overgang. Schommelende oestrogeenspiegels… daarmee moet je leren leven.”
Maar eerlijk? Ik was 45. In mijn hoofd totaal niet klaar om te horen dat dit “nu eenmaal bij het ouder worden hoorde”. En juist dát moment heeft me aangezet tot verder zoeken.
Want hoe kan het dat artrose allang niet meer alleen voorkomt bij vrouwen rond de overgang? Steeds meer mensen, mannen, jongvolwassenen, zelfs kinderen, hebben pijnlijke gewrichten.
Dus nee: artrose is niet simpelweg “ordinaire slijtage” of “menopauze-gedoe”.
Er moet meer aan de hand zijn.
Waarom antibiotica het vaak erger maakt
Bij terugkerende oor- of bijholteontstekingen wordt vaak antibiotica voorgeschreven. Dat haalt de ontsteking tijdelijk weg, maar het herstelt de balans in je microbioom niet. Sterker nog: antibiotica vernietigen óók de goede bacteriën, waardoor ziekmakende bacteriën weer meer ruimte krijgen. Zo beland je in een vicieuze cirkel.
Wat is artrose?
Het woord artrose komt van het Griekse arthron (gewricht) en -ose (aandoening).
Letterlijk betekent artrose dus: gewrichtsaandoening.
In de reguliere zorg wordt het vaak uitgelegd als slijtage van het kraakbeen. Maar is dat wel het hele verhaal. Je lichaam is namelijk continu bezig met afbreken en opnieuw opbouwen. Zelfs botweefsel vernieuwt zich constant. Elke 10 jaar is je skelet geheel vernieuwd!
Daarom is de grote vraag niet alleen: “Wat gaat er kapot?”
Maar ook: “Wat heeft jouw lichaam nodig om optimaal te kunnen herstellen en te vernieuwen?”
Waarom kraakbeen zo belangrijk is
Kraakbeen bedekt en beschermt de uiteinden van botten. Het speelt een cruciale rol in beweeglijke gewrichten, zoals knieën, ellebogen en knokkels, omdat het schokken opvangt en wrijving vermindert.
Gezond kraakbeen produceert voortdurend een smeervloeistof, waaronder hyaluronzuur. Dat zorgt ervoor dat gewrichten soepel kunnen bewegen.
Een mooi beeld is dit:

Stel je twee ijsklontjes voor die je tegen elkaar wrijft. Die glijden al makkelijk langs elkaar. Maar gezond kraakbeen is nog veel gladder wel vijf keer gladder dan ijs. Wanneer kraakbeen uitdroogt, dunner wordt of afbreekt, ontstaan klachten zoals:
- pijn
- stijfheid
- zwelling
- beperkingen in beweging
Wat veroorzaakt artrose?
Als we denken aan botten en gewrichten, denken we vaak gauw aan calcium en magnesium. Maar de basis voor gezonde botten is collageen.
Natascha Campbell (bekend van Gut and Psychology Syndrome) gebruikt daarvoor een prachtige metafoor:
Stel je een boekenkast vol met boeken voor. De boekenkast is je collageenstructuur De boeken zijn mineralen zoals calcium, magnesium en fosfor.
Als je boeken in een slappe boekenkast zet… dan gaat het vroeg of laat mis.
En precies dát is wat we in het Westen veel zien:
We eten vaak te weinig voedingsmiddelen die rijk zijn aan bouwstoffen om sterke collageenstructuren te maken.
Collageen bouw je vooral op met:
- vlees
- vis
- eieren
- en juist ook: de delen die we vaak vergeten (botten, pezen, gewrichten, huid)
Wat hebben je darmen ermee te maken?
Je darmen bepalen in grote mate:
- hoe goed je voedingsstoffen opneemt
- hoe hoog je ontstekingsbelasting is
- hoe goed je lichaam kan herstellen
- In welke mate toxische stoffen vanuit het microbioom je darm-bloed barrière passeren en zorgen voor ontstekingen.
Als je darmwand geïrriteerd is (of als je spijsvertering niet optimaal werkt), kun je voedingsstoffen minder goed opnemen, óók als je gezond eet. >>Lees hier waarom zoveel mensen last hebben van een slechte darmgezondheid.
Daarom gaat artrose vaak niet alleen over het gewricht zelf, maar ook over wat er onder de oppervlakte speelt.
Wat kun je doen?
Een van de meest traditionele en voedende manieren om je gewrichten te ondersteunen is: bottenbouillon.
Bottenbouillon is rijk aan:
- collageen en gelatine (bouwstoffen voor bindweefsel en kraakbeen)
- aminozuren zoals glycine en proline
- mineralen (in een vorm die je lichaam goed herkent)
- hyaluronzuur, de smeercomponent voor je gewrichten
Hyaluronzuur is bijzonder, omdat het tot wel duizend keer zijn eigen gewicht aan water kan binden. Dat betekent: hydratie, veerkracht en “smering”.

Traditionele culturen & artrose
Wat je wereldwijd ziet in traditionele keukens, is dat bottenbouillon geen hype is maar dagelijkse basisvoeding. >>Lees hier meer over deze oeroude super drank.
Niet alleen omdat het lekker is, maar omdat het praktisch is: je benut botten, huid en bindweefsel en maakt er een voedzame, makkelijk verteerbare maaltijd van. In veel traditionele eetpatronen krijgen mensen daardoor vanzelf méér collageenrijke onderdelen binnen (gelatine, bindweefsel, kraakbeen), in plaats van alleen “spier-vlees”.
Je ziet dat bij deze niet geïndustrialiseerde traditionele culturen artrose minder voorkomt. En één van de factoren zou wel eens die traditionele voeding kunnen zijn.
Waar ik nu sta
Ik ben inmiddels ruim tien jaar ouder dan de dag dat ik in het ziekenhuis zat en hoorde dat ik “maar moest leren leven met een versleten rug”.
Het leven is anders gelopen..
Ik heb nooit rugpijn. Ik kan nog steeds een radslag maken en letterlijk en figuurlijk een gat in de lucht springen.
Niet omdat ik jonger ben geworden.
Maar omdat ik mijn lichaam elke dag geef wat het nodig heeft.
En ja… ik begin mijn dag nog steeds met een lekker bottenbouillonnetje.
Wil je dit zelf proberen?
Bij Wholy Bones maken we bottenbouillon zoals het bedoeld is: traditioneel, langzaam getrokken, vol bouwstoffen, zodat jouw lichaam weer kan herstellen, voeden en opbouwen.
Je gewrichten verdienen elke dag een bouillonnetje
NB: Bottenbouillon is een mooie aanvulling op je dag een beetje extra support van binnenuit. Maar het is geen ‘fix’ voor artrose. We weten steeds meer, maar er is nog aanvullend onderzoek nodig. En zoals altijd: check even met je arts als je iets nieuws wilt proberen naast je behandeling.
Bronnenlijst
- Campbell-McBride, N, GAPS: Gut and Physiology Syndrome
- Fallon, Sally, Nourishing Broth, An old fashion remedy for the modern world
- Price, Weston A. Nutrition and Physical Degeneration. Paul B. Hoeber, 1939.

